BLOG

DAGLICHT IN JE KANTOOR

Dit blog kwamen we tegen op de website duurzaamgeproduceerd.nl en willen we graag met jullie delen.

Diepvrieslente, koelkastzomer. Wat voor term we ook gebruiken, duidelijk is dat we na die lange winter snakken naar wat zon. En als dat mooie weer te lang uitblijft, worden we direct humeurig. Waarom vinden we die zon eigenlijk zo belangrijk? Waarom spoedden we ons na een lange dag in de fabriek of op kantoor naar buiten, het zonlicht in? 

Om daar een goed antwoord op te geven, is het van belang ons eerst bewust te worden van de invloed van de zon, of beter gezegd van daglicht, op het functioneren van de mens. Die invloed is zowel psychologisch als fysiologisch en op beide gebieden is voldoende natuurlijk daglicht een belangrijke voorwaarde voor het welzijn. Daglicht verhoogt de gezondheid van de mensen en daarmee de productiviteit en is daardoor bijzonder energiebesparend. Redenen waarom we dan ook zouden moeten streven om ook in onze werkplaatsen maximaal natuurlijk daglicht toe te passen.

Het meest functionele argument om zoveel mogelijk daglicht toe te laten, was altijd energiebesparing. Door daglicht goed te benutten, kan veel op de energiekosten voor verlichting én verwarming bespaard worden. Maar ook op andere terreinen levert daglicht een belangrijke bijdrage aan een duurzame productie. Aan de basis van een duurzame bedrijfsvoering liggen goede arbeidsomstandigheden. Enerzijds omdat mensen die werken in een gezond en veilig klimaat minder vaak ziek worden en ongelukken krijgen. Anderzijds omdat men beter presteert in een goed werkklimaat. De productiviteit is hoger, er is minder uitval, grondstoffen en energie worden niet verspild. Daglicht op de werkplek kan een wezenlijk verschil maken.

Invloed van daglicht

Al honderden jaren is het (visuele) effect van daglicht onderwerp van studie. In de laatste dertig jaren wordt dit aangevuld met uitgebreide onderzoeken naar het biologische effect van daglicht. Juist deze laatste tonen de positieve invloed van daglicht op de gezondheid en het welzijn van mensen aan. Daglicht verhoogt de concentratie, vermindert het stressniveau en de kans op ongelukken en zorgt voor een prettige beleving van de ruimte. Daglicht is bovendien onontbeerlijk voor ons bioritme (slapen, eten, temperatuur, prestaties, stemmingen). Het stimuleert de aanmaak van vitamines in het menselijk lichaam. We halen bijvoorbeeld 80% van de behoefte aan Vitamine D uit zonlicht.

Met de toename van de tijd die we onder andere door werk binnen verblijven, wordt het steeds moeilijker aan de behoefte te voldoen. Mensen die veel werken op plaatsen waar ze van daglicht verstoken zijn, kunnen dan ook last krijgen van een Seasonal Affective Disorder, ofwel een winterdepressie ongeacht het seizoen. Door een te lage lichtintensiteit gaat de productie van ons slaaphormoon gewoon door en tegelijkertijd verhoogt de hoge intensiteit van kunstlicht de aanmaak van het stresshormoon.

Directe gevolgen van een gebrek aan daglicht op de werkvloer zijn vermoeidheid, branderige ogen of hoofdpijn. Helaas is dit met kunstlicht niet te voorkomen. De nieuwe generatie led verlichting heeft wel een zeer laag energieverbruik en een hoge lichtopbrengst, maar kan de ‘levende’ vorm van licht, die daglicht is, niet nabootsen. De belangrijkste bron van daglicht is de zon. Dat betekent ook dat met het variëren van het weer de lichtopbrengst varieert. Het zijn juist de veranderlijkheid en het brede kleurenspectrum die, naast een hoge lichtsterkte, zorgen voor de aanmaak van vitamines.

Daglicht op de werkvloer: comfort

Of het nu via ramen, lichtstraten, sheddaken, opstanden of een atrium toetreedt, daglicht dient verschillende doelen. Van oudsher waren dat:

1.Visuele performance 
Iedereen is het er wel over eens dat de visuele lichtkwaliteit op de werkplek altijd voldoende moet zijn om het werk uit te voeren. Dat heeft een aantal consequenties. Zo moet rekening gehouden worden met de verschillen in visuele vermogens die mensen hebben. Het zicht van ouderen is beperkter dan het zicht van jonge mensen. Met een arbeidsmarkt waarin we in de komende decennia voor een deel afhankelijk zijn van de inzet van oudere werknemers is dit een gegeven om terdege rekening mee te houden. De visuele performance is echter ook relatief. Verschillende soorten werk vragen om verschillende verlichtingssterkten.

2. Effect op atmosfeer 
Behalve een duidelijke relatie met het zicht, heeft daglicht ook invloed op de atmosfeer in de ruimte en de beleving van de werkplek. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat daglicht een stimulerend effect op het werkklimaat heeft. Dit is o.a. te danken aan het feit dat daglicht dynamisch is wat kleur en intensiteit betreft.

Daglicht op de werkvloer: warmtetoetreding

Ondanks al deze effecten van daglicht zijn veel productiehallen (nog) onvoldoende voorzien van daglichttoetreding. Om de eenvoudige reden dat het in het verleden eenvoudiger was om de nadelen van daglichttoetreding (teveel licht en warmte) te voorkomen dan om deze op te lossen. Wanneer echter het optimum tussen daglicht en warmtetoetreding behaald wordt, is dit niet alleen bijzonder energiebesparend maar bovendien zeer comfortabel. We hebben tegenwoordig de mogelijkheid om een goede berekening te maken van de effecten van de verschillende mogelijkheden voor daglichttoetreding in combinatie met nieuwe duurzame klimaattechnieken (zoals o.a. adiabatische koeling voor productiehallen, hybride technieken).

Bijvoorbeeld: een productiehal, voorzien van een lichtstraat, profiteert in de wintermaanden van de zonne-instraling en heeft minder verwarming nodig. In de zomer zorgt diezelfde zon juist voor teveel warmte. Dan is aanvullende koeling nodig om de hal op een comfortabele temperatuur te houden. Wanneer de berekeningen aantonen dat de benodigde koeling minder energie kost dan de lichtstraat aan verwarmingsenergie oplevert, is de keuze niet zo moeilijk meer. Het zijn vooral deze inzichten die zorgen voor een kentering in het denken over daglichttoetreding in de productiehal. Steeds vaker wordt gekozen voor het duurzame alternatief met een positief effect op de gezondheid van de mensen en daarmee op de productiviteit.



Geef een reactie op bovenstaand artikel:

*
*
*
*


Meer blog

Archief

Klik op één van de items om het blog te bekijken: